Ostatnia aktualizacja: 31 maja 2026 15:34 Monitor do profesjonalnej pracy z kolorem: na co zwrócić uwagę i jak zaplanować kalibrację sprzętową # Monitor do profesjonalnej pracy z kolorem: na co zwrócić uwagę i jak zaplanować kalibrację sprzętową Profesjonalna praca z kolorem – w fotografii, DTP, druku czy wideo – zaczyna się na monitorze. Nawet najlepsze wzorniki barw, profile ICC i proofy nie pomogą, jeśli ekran przekłamuje obraz. Dlatego wybór odpowiedniego monitora do profesjonalnej pracy z kolorem oraz poprawne zaplanowanie kalibracji sprzętowej są kluczowe, aby zachować spójność między tym, co widzisz na ekranie, a tym, co wychodzi z maszyny drukującej czy ląduje w pliku wideo. Artykuł powstaje dla specjalistów korzystających m.in. z rozwiązań marki **wzorniki.eu**, która wspiera pracę z kolorem od strony materiałów referencyjnych (wzorniki barw, systemy oznaczeń, narzędzia do kontroli koloru w druku). Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik: jak świadomie wybrać monitor graficzny oraz jak krok po kroku zaplanować jego kalibrację sprzętową. ## Czym różni się monitor do profesjonalnej pracy z kolorem od „zwykłego” monitora? Na pierwszy rzut oka monitor biurowy i monitor dla grafika mogą wyglądać podobnie. Różnice kryją się jednak w elektronice, rodzaju matrycy i możliwościach zarządzania kolorem. Monitor do profesjonalnej pracy z kolorem: - ma **szeroki gamut** (np. 99% Adobe RGB i wysoki udział DCI‑P3), - obsługuje **10‑bitowy sygnał** i posiada **wysokobitową tablicę LUT** (14–16‑bit), - zapewnia **jednorodność podświetlenia** (funkcje typu Digital Uniformity Equalizer), - pozwala na **sprzętową kalibrację** za pomocą zewnętrznego kalibratora, - trzyma stabilne parametry jasności i koloru w czasie (kompensacja temperatury, starzenia się podświetlenia). Zwykły monitor do biura czy gier najczęściej: - pokrywa tylko **sRGB** (często nie w 100%), - wykorzystuje prostszą elektronikę z 8‑bit LUT, - ma gorszą jednorodność podświetlenia i większe odchyłki barw przy patrzeniu z boku, - nie wspiera sprzętowej kalibracji (tylko korekty w karcie graficznej). Jeżeli Twoim celem jest maksymalna spójność kolorystyczna – między monitorem, wydrukiem i innymi urządzeniami – inwestycja w monitor graficzny oraz dobre narzędzia referencyjne (jak wzorniki barw dostępne w **wzorniki.eu**) to fundament. ## Kluczowe parametry monitora do profesjonalnej pracy z kolorem ### Rodzaj matrycy: IPS, VA, TN, OLED **IPS (In‑Plane Switching)** – standard branżowy do pracy z kolorem: - szerokie kąty widzenia (ok. 178°/178°) z niewielkimi zmianami barwy i kontrastu [1][2], - możliwość uzyskania szerokiego gamutu (99% Adobe RGB, 98–99% DCI‑P3) w modelach graficznych [3][4], - stabilna reprodukcja barw, dobra liniowość tonów. **VA (Vertical Alignment)** - wyższy kontrast natywny niż IPS, ale gorsza stabilność barw przy patrzeniu pod kątem, - rzadziej spotykany w klasie topowych monitorów graficznych, - może być akceptowalny do mniej krytycznej pracy, ale nie jest pierwszym wyborem do precyzyjnej korekcji koloru [2]. **TN (Twisted Nematic)** - wąskie kąty widzenia, wyraźny color/contrast shift, - przeznaczone głównie do szybkich gier, **nie nadają się** do profesjonalnej pracy z kolorem. **OLED (WOLED, QD‑OLED)** - niemal nieskończony kontrast, świetna czerń, bardzo szeroki gamut (często 99–100% DCI‑P3) [3][9], - idealne do gradingu wideo (SDR/HDR), - potencjalne ryzyko wypaleń i niższa jasność w pełnym białym polu vs topowe LCD HDR. W praktyce, do fotografii, DTP i druku wciąż królują **IPS‑y klasy graficznej**, a OLED częściej pojawia się w high‑endowym wideo. #### Krótka tabela porównawcza matryc pod kątem pracy z kolorem | Typ matrycy | Kąty widzenia | Gamut / kolory | Kontrast | Zastosowanie w kolorze | |------------|---------------|-----------------------|---------------|------------------------| | IPS | Bardzo dobre | Szeroki (Adobe RGB, P3)| Średni | Foto, DTP, wideo | | VA | Średnie | Zwykle sRGB / P3 | Wysoki | Pół‑pro, mniej krytyczne| | TN | Słabe | Ograniczony (sRGB) | Średni | Niepolecany | | OLED | Bardzo dobre | Bardzo szeroki (P3, Rec.2020)| Bardzo wysoki | Wideo, grading HDR | ### Gamut: sRGB, Adobe RGB, DCI‑P3 W pracy z kolorem kluczowe jest, jaką część danej przestrzeni barw monitor potrafi realnie wyświetlić. - **sRGB** – minimum do pracy ekranowej i internetu; współczesny monitor biurowy zwykle pokrywa 95–100% sRGB. - **Adobe RGB** – krytyczny przy fotografii i druku; monitory graficzne deklarują zwykle **99% Adobe RGB** [2][3][4]. - **DCI‑P3 / Display P3** – standard w wideo i nowych ekranach (telewizory, urządzenia mobilne); dobre monitory graficzne oferują 95–99% DCI‑P3 [3][7][9]. Dla fotografa i studia DTP naturalnym wyborem będzie **monitor z szerokim gamutem Adobe RGB**. Jeżeli dodatkowo pracujesz z wideo, warto, by monitor obejmował również wysoki procent DCI‑P3. ### Głębia koloru: 8‑bit vs 10‑bit, LUT 14–16‑bit #### 8‑bit, 10‑bit i 8‑bit+FRC - 8‑bit: 16,7 mln kolorów, - 10‑bit: 1,07 mld kolorów, - 8‑bit+FRC: panel 8‑bitowy z symulacją dodatkowych poziomów. W praktyce 10‑bitowy monitor (lub dobrze zaimplementowane 8‑bit+FRC) zapewnia **płynniejsze przejścia tonalne i mniejszy banding**, szczególnie ważne przy retuszu gradientów i gradingu wideo [4][7]. Aby wykorzystać 10‑bit, potrzebne są też odpowiednia karta graficzna, sterowniki i aplikacje. #### Tablice LUT (Look‑Up Table) Profesjonalne monitory graficzne posiadają **14‑ lub 16‑bitowe tablice LUT** w elektronice ekranu. To one odpowiadają za precyzyjne mapowanie sygnału wejściowego na wyświetlane kolory [4][6]: - umożliwiają **sprzętową kalibrację**, - minimalizują banding, - poprawiają odwzorowanie cieni i świateł. Wybierając monitor, warto szukać informacji o **wysokobitowej LUT** i możliwości kalibracji sprzętowej. ### Jednorodność (uniformity) i stabilność obrazu Nawet najlepszy gamut nie pomoże, jeśli lewy górny róg monitora jest wyraźnie jaśniejszy i cieplejszy niż środek. Dlatego monitory graficzne oferują mechanizmy wyrównywania podświetlenia (np. Digital Uniformity Equalizer, DUE itp.) [3][5][7]. Korzyści: - mniejsze różnice jasności i odchyłki barw na całej powierzchni ekranu, - większa powtarzalność przy soft proofingu i ocenie layoutu. ### Jasność i kontrast Monitor do profesjonalnej pracy z kolorem powinien **dobrze zachowywać się przy niższych poziomach jasności**: - do pracy pod druk (soft proofing): typowo **80–120 cd/m²** [6][8][11], - do pracy ekranowej / internetu: **120–160 cd/m²** [11], - do wideo Rec.709: **100–120 cd/m²** w ciemniejszym studiu, 120–150 cd/m² w jaśniejszym pomieszczeniu [11]. Ważne jest, aby kolory i kontrast nie „rozjeżdżały się” po zejściu z fabrycznych 250–300 cd/m² na wartości robocze. ### Sprzętowa kalibracja monitora Monitor graficzny powinien oferować **sprzętową kalibrację (hardware calibration)**, czyli możliwość zapisu korekt kolorystycznych bezpośrednio w wewnętrznej LUT monitora [6][10][13]. Dzięki temu: - sygnał z karty graficznej pozostaje liniowy, - korekty są precyzyjne (14–16‑bit), - można przechowywać kilka zestawów ustawień (np. Adobe RGB/D50, sRGB/D65, Rec.709/D65) i przełączać je jednym kliknięciem. To właśnie sprzętowa kalibracja – obok dobrze dobranego monitora – pozwala wykorzystać w pełni informacje kolorystyczne płynące z profili ICC, proofów i wzorników barw, takich jak te, które oferuje **wzorniki.eu**. ## Jak dobrać monitor do konkretnego typu pracy? ### Fotografia i retusz do druku Priorytety: - szeroki gamut **Adobe RGB (≥99%)**, 100% sRGB, - jednorodność podświetlenia i stabilność barwy, - możliwość ustawienia punktu bieli **D50** i jasności 80–120 cd/m², - obsługa 10‑bit + 14/16‑bit LUT, sprzętowa kalibracja. Taki monitor w połączeniu z poprawnie dobranymi profilami ICC oraz wzornikami barw (Pantone, CMYK, systemy dedykowane konkretnym maszynom drukującym) pozwala znacznie ograniczyć liczbę prób drukarskich i reklamacji. ### DTP, prepress, studia poligraficzne Podobnie jak w fotografii do druku, ale dodatkowo: - możliwość dokładnej emulacji różnych warunków druku, - płynna współpraca z oprogramowaniem proofingowym, - stabilna praca w trybach wielomonitorowych. Tu szczególnie mocno docenisz zestaw: **profesjonalny monitor + poprawnie dobrane wzorniki i systemy oznaczeń barw z [wzorniki.eu](https://wzorniki.eu) + spójny system ICC**. ### Fotografia i projektowanie do internetu / social media Priorytety: - pełne pokrycie **sRGB**, mile widziany szeroki gamut z dobrym trybem emulacji sRGB, - 10‑bit + LUT (nawet jeśli nie wykorzystasz w pełni, poprawi to płynność przejść), - wygodna jasność pracy: 120–160 cd/m², - punkt bieli **D65**, gamma 2.2. Monitor „tylko” sRGB może być tutaj wystarczający, pod warunkiem regularnej kalibracji i świadomego workflow. ### Montaż i korekcja wideo (Rec.709 / DCI‑P3) Priorytety: - wysoki udział **DCI‑P3** (≥95–98%), ewentualnie HDR przy pracy w tym standardzie, - tryby Rec.709 (D65, gamma 2.4/2.2), - dobra jednorodność i stabilność w czasie, - 10‑bit realny, nie tylko 8‑bit+FRC, w połączeniu z kartą wideo i softem (DaVinci, Premiere). W high‑endowym gradingu wchodzą też kwestie Rec.2020, PQ/HLG i bardzo jasne panele HDR – ale to już osobny temat. ## Sprzętowa kalibracja monitora – dlaczego jest tak ważna? ### Sprzętowa vs programowa kalibracja **Kalibracja programowa (software’owa):** - korekty kolorów i jasności trafiają do LUT karty graficznej (8‑bit), - profil ICC zawiera zarówno opis monitora, jak i krzywe korekcyjne, - większe ryzyko bandingu i mniejsza precyzja przy dużych korektach [10][15]. **Kalibracja sprzętowa (hardware’owa):** - korekty zapisywane są **bezpośrednio w elektronice monitora** (LUT 14–16‑bit), - sygnał z karty graficznej jest liniowy, korekty w OS są minimalne, - większa precyzja, stabilność i powtarzalność między sesjami [6][10][13]. Przy pracy z kolorem dla druku czy telewizji sprzętowa kalibracja jest dziś standardem. Warto potraktować ją jako naturalne uzupełnienie innych narzędzi kontroli koloru – w tym **wzorników barw i systemów referencyjnych z oferty [wzorniki.eu](https://wzorniki.eu)**. ### Jaki kalibrator wybrać? Bez wchodzenia w marki, kluczowy jest wybór między **kolorymetrem** a **spektrofotometrem**: - **Kolorymetr** – dobre, szybkie i zwykle tańsze rozwiązanie do kalibracji monitorów LCD/OLED. - **Spektrofotometr** – bardziej uniwersalny (monitor, wydruki, oświetlenie), wolniejszy i droższy, przydatny przy budowaniu pełnego systemu zarządzania kolorem w drukarni. Do samej kalibracji monitora w studiu foto czy mniejszej drukarni zwykle wystarczy **solidny kolorymetr**. Gdy w grę wchodzi profilowanie maszyn drukujących i papierów – spektrofotometr staje się naturalnym wyborem. ## Jak zaplanować proces kalibracji sprzętowej krok po kroku Poniższy schemat zakłada, że masz monitor ze sprzętową kalibracją oraz kompatybilny kalibrator. ### 1. Przygotowanie stanowiska i monitora 1. **Ustabilizuj oświetlenie** w pomieszczeniu: - zasłoń okna lub zastosuj rolety rozpraszające, - wyłącz przypadkowe źródła światła (lampki dekoracyjne, ostre halogeny), - korzystaj z oświetlenia o możliwie zbliżonej temperaturze barwowej (D50 dla druku, D65 dla pracy ekranowej) [8][11]. 2. **Włącz monitor min. 30 minut wcześniej**, aby podświetlenie i elektronika osiągnęły stabilną temperaturę pracy. 3. **Zresetuj ustawienia obrazu** (tryb standard/fabryczny, wyłącz „ulepszacze” typu dynamiczny kontrast, nasycenie). ### 2. Wybór scenariusza i docelowych parametrów W oprogramowaniu kalibracyjnym (np. narzędzie producenta monitora): 1. Wybierz **scenariusz pracy**: - druk / soft proofing, - fotografia/web, - wideo Rec.709. 2. Ustaw: - **punkt bieli**: - D50 (5000 K) – dla druku i prepressu [8][11], - D65 (6500 K) – dla pracy ekranowej i wideo [11][14], - **gamma**: - 2.2 – uniwersalna do foto/web/DTP, - 2.4 – dla Rec.709 w ciemniejszym studiu wideo [11], - **jasność**: - 80–120 cd/m² – dla soft proofingu i pracy pod druk, - 120–160 cd/m² – dla web/fotografii ekranowej, - 100–120 cd/m² (studio) lub 120–150 cd/m² (jaśniejsze pomieszczenie) dla wideo. Dla bardziej zaawansowanego workflow warto stworzyć **dwa lub trzy presety** (np. „Druk D50/100 cd/m²”, „Web D65/140 cd/m²”, „Rec.709 D65/2.4”). ### 3. Konfiguracja i pomiar 1. Zawieś **kalibrator na środku ekranu** – tak, aby przylegał i nie wpuszczał światła z zewnątrz. 2. Uruchom procedurę kalibracji sprzętowej: - oprogramowanie wyświetli serię pól (różne kolory i jasności), - kalibrator zmierzy odpowiedź monitora, - na tej podstawie zostaną skorygowane LUT, jasność, punkt bieli. W monitorach z wbudowanym sensorem część procesu może odbywać się automatycznie, ale nawet wtedy warto przeprowadzić pierwszą, pełną kalibrację z zewnętrznym urządzeniem. ### 4. Zapis profilu i przypisanie w systemie Po zakończeniu kalibracji: 1. Program zapisze **profil ICC monitora** i zwykle automatycznie ustawi go jako domyślny w systemie. 2. Upewnij się, że: - w systemie operacyjnym przypisany jest właściwy profil do danego monitora, - w aplikacjach graficznych (Photoshop, Lightroom, soft proofing) **włączone jest zarządzanie kolorem** i używane są poprawne profile ICC. ### 5. Weryfikacja i regularność 1. Sprawdź raport z kalibracji: - średnia i maksymalna wartość **Delta E** (dobrze, jeśli średnia <2), - ewentualnie mapę jednorodności. 2. Porównaj na bieżąco obraz na monitorze z wydrukiem testowym przy świetle referencyjnym D50. 3. Zaplanuj cykliczną kalibrację: - **co 1–3 miesiące** dla monitorów graficznych, - częściej (np. co 2–4 tygodnie) przy krytycznych projektach i dużym obciążeniu [6][10][13]. Tu pojawia się rola materiałów referencyjnych – **wzorniki barw, skale kontrolne, paski densytometryczne** itp. pomagają ocenić, czy po kalibracji monitor, proof i wydruk „mówią tym samym językiem koloru”. ## Najczęstsze błędy przy ustawianiu monitora do pracy z kolorem 1. **Praca na zbyt jasnym monitorze** - Częsty błąd: pozostawienie fabrycznej jasności 250–300 cd/m². - Skutek: wydruki wyglądają „za ciemno”, mimo że na monitorze wszystko wydawało się poprawne. 2. **Brak kontroli nad oświetleniem w pomieszczeniu** - Mieszanie zimnych LED‑ów, halogenów i światła dziennego, - brak stałego, neutralnego oświetlenia D50/D65. 3. **Brak regularnej kalibracji** - Monitor „ucieka” z czasem (zmiana luminancji, przesunięcia barw), - profile ICC przestają odpowiadać rzeczywistości. 4. **Oparcie się wyłącznie na fabrycznej kalibracji** - Nawet fabrycznie skalibrowane monitory wymagają ustawienia pod **konkretne środowisko i sposób pracy**. 5. **Kalibracja tylko software’owa, mimo że monitor obsługuje kalibrację sprzętową** - Niewykorzystanie możliwości hardware LUT, - większe ryzyko bandingu i niestabilności. 6. **Brak spójnego workflow kolorystycznego** - brak aktualnych profili ICC maszyn i papierów, - brak wzorników barw i skali kontrolnych, - mieszanie przestrzeni (pliki w sRGB, montaż w Adobe RGB, a proof w CMYK bez soft proofingu). Tu pomocne są właśnie **wzorniki i systemy referencyjne** – pozwalają szybko zorientować się, czy problem tkwi w monitorze, świetle, pliku czy w maszynie drukującej. ## Checklisty: szybka lista kontrolna przy zakupie i kalibracji ### Checklista: zakup monitora do profesjonalnej pracy z kolorem 1. **Matryca IPS lub OLED** (VA tylko przy świadomych kompromisach). 2. **Gamut**: - foto/druk: ≥99% Adobe RGB + 100% sRGB, - wideo: wysoki udział DCI‑P3 (≥95–98%). 3. **10‑bit + 14/16‑bit LUT** i wsparcie 10‑bit w złączach. 4. **Sprzętowa kalibracja** – wsparcie dla zewnętrznego kalibratora i dedykowanego softu. 5. **Funkcje uniformity** – wyrównywanie jasności i barwy na całej powierzchni. 6. **Stabilna praca przy 80–120 cd/m²** (druk) i 120–160 cd/m² (web/wideo). 7. **Matowa powłoka, kaptur przeciwsłoneczny, ergonomia statywu**. 8. **Jasne informacje o profilu fabrycznym i dokładności kolorów (np. Delta E <2)**. ### Checklista: cykliczna kalibracja sprzętowa 1. Ustabilizowane, powtarzalne oświetlenie w pomieszczeniu. 2. Monitor rozgrzany min. 30 minut. 3. Reset „ulepszaczy” obrazu i trybów dynamicznych. 4. Dobór docelowych parametrów (D50/D65, gamma 2.2/2.4, jasność zgodna z celem). 5. Kalibracja sprzętowa z użyciem kalibratora i softu producenta. 6. Zapis profilu ICC i przypisanie do monitora w systemie. 7. Kontrola raportu (Delta E, jednorodność). 8. Porównanie z wydrukiem/wzornikiem przy świetle referencyjnym. 9. Zaplanowanie kolejnej kalibracji (np. za 4 tygodnie / 2 miesiące). ## FAQ – najczęstsze pytania o monitory do pracy z kolorem ### Czy do profesjonalnej pracy z kolorem wystarczy monitor sRGB? Do projektów wyłącznie ekranowych – tak, pod warunkiem, że monitor jest **dobrze skalibrowany** i pracujesz w spójnym środowisku sRGB. Jeśli jednak zajmujesz się fotografią i drukiem, monitor z szerokim gamutem **Adobe RGB** (≥99%) da Ci znacznie lepszą kontrolę nad tym, co trafi na papier [2][3]. ### D50 czy D65 – który punkt bieli wybrać przy kalibracji? - **D50 (5000 K)** – standard dla oceny wydruków wg ISO 3664 [8][11]; najlepszy do soft proofingu i prepressu. - **D65 (6500 K)** – bliższy typowym ekranom, zalecany do pracy ekranowej i wideo [11][14]. W praktyce najlepiej stworzyć **dwa presety** na monitorze i przełączać je w zależności od zadania. ### Jak często powinno się kalibrować monitor graficzny? Producenci monitorów graficznych zalecają najczęściej kalibrację **co 1–3 miesiące**, a przy bardzo intensywnej, krytycznej pracy – nawet **co 2–4 tygodnie** [6][10][13]. Nowy monitor potrafi „pływać” bardziej, więc w pierwszych miesiącach warto powtarzać kalibrację częściej. ### Czy 10‑bitowy monitor jest konieczny? Nie jest bezwzględnym wymogiem, ale przy retuszu, pracy z gradientami i wideo **wyraźnie zmniejsza ryzyko bandingu**. Jeśli budżet na to pozwala i cały łańcuch (karta graficzna, oprogramowanie) obsługuje 10‑bit, zdecydowanie warto w niego zainwestować [4][7]. ### Czy certyfikat Pantone Validated gwarantuje idealne kolory? To cenna informacja o jakości fabrycznej kalibracji i odwzorowania barw Pantone, ale **nie zastępuje** kalibracji sprzętowej w Twoim konkretnym środowisku [10]. Nadal potrzebujesz własnych profili ICC, odpowiednich wzorników i kontroli oświetlenia. ### Czy mogę kalibrować zwykły monitor biurowy? Tak, ale osiągalne efekty będą ograniczone: - brak szerokiego gamutu, - brak uniformity i zaawansowanej LUT, - często tylko kalibracja programowa. Przy pracy pół‑pro może to być akceptowalne, ale jeśli kolor jest kluczowy (druk, fotografia komercyjna, branding), **monitor graficzny + poprawnie dobrane wzorniki barw** to znacznie bezpieczniejsze rozwiązanie. --- Dobrze dobrany monitor i przemyślana kalibracja sprzętowa to tylko jedna część układanki. Aby kolor był naprawdę pod kontrolą, potrzebujesz jeszcze **spójnych profili ICC, stabilnego oświetlenia i wiarygodnych wzorników barw**. Właśnie w tym obszarze wsparcie zapewnia **wzorniki.eu**, oferując szeroką gamę narzędzi referencyjnych dla poligrafii, DTP i studiów fotograficznych. Świadomie dobrany ekran plus świadomie dobrane wzorniki i profile to najprostsza droga do sytuacji, w której monitor, proof i wydruk wreszcie „widzą ten sam kolor”. ### Źródła [1] Jaki monitor dla grafika i fotografa? Benchmark.pl (2023): https://www.benchmark.pl/testy_i_recenzje/jaki-monitor-dla-grafika-i-fotografa-2023r.html [2] Fotopolis – Monitor graficzny dla fotografa – co musisz wiedzieć, zanim kupisz: https://www.fotopolis.pl/opinie/analizy/34140-monitor-graficzny-dla-fotografa-co-musisz-wiedziec-zanim-kupisz [3] BenQ Professional Monitors for Color Experts: https://www.benq.eu/en-uk/monitor/creative-pro.html [4] EIZO CS2740 – specyfikacja (przykład monitora z 16‑bit LUT i szerokim gamutem): https://www.apolos.pl/produkt/eizo-cs2740/524/ [5] ViewSonic – Professional Design Monitors (VP / ColorPro): https://www.viewsonic.com/pl/products/lcd/professional-vp [6] EIZO – Colour management workflow: Monitor adjustment: https://www.eizo.eu/colour-management-and-calibration/colour-management-the-complete-workflow/monitor-adjustment [7] BenQ SW272Q – specyfikacja i gamut: https://fotoplus.pl/monitor-benq-sw272q [8] ISO 3664: Graphic technology and photography — Viewing conditions: https://www.iso.org/obp/ui/es/#iso:std:iso:3664:en [9] ASUS ProArt PA32UCX‑PK – specyfikacja gamutu i 10‑bit: https://www.amazon.pl/ASUS-PA32UCX-PK-profesjonalny-Thunderbolt-DisplayPort/dp/B089SQF4Y8 [10] EIZO – Hardware vs Software Calibration: https://www.eizoglobal.com/library/management/hardware-vs-software-calibration/index.html [11] Stephen Bay – D50 Versus D65 for Monitor Calibration: https://stephenbayphotography.com/blog/d50-versus-d65-for-monitor-calibration/ [12] ICC.1:2022 – Specification ICC profile format: https://www.color.org/specification/ICC.1-2022-05.pdf [13] EIZO Polska – Kalibracja monitora graficznego EIZO: https://eizo.pl/baza-wiedzy/kalibracja-monitora-graficznego-eizo/ [14] X‑Rite – Jak skalibrować monitor w 10 krokach: https://www.xrite.com/pl-pl/blog/how-to-calibrate-your-monitor [15] Dpreview – Intro to Color Calibration: How monitor calibration actually works: https://www.dpreview.com/articles/6848926575/intro-to-color-calibration-how-monitor-calibration-actually-works